فولاد ۱.۱۱۹۱، که با نامهای Ck45، C45E یا AISI 1045 نیز شناخته میشود، یکی از پرکاربردترین گریدهای فولاد کربنی متوسط در صنایع مکانیکی و ساختمانی است. این فولاد غیرآلیاژی با محتوای کربن حدود ۰.۴۲-۰.۵۰ درصد، تعادلی ایدهآل بین استحکام و شکلپذیری ارائه میدهد و برای عملیات حرارتی مانند کوئنچ و تمپر طراحی شده است. بر اساس استانداردهای DIN EN 10083-2، ۱.۱۱۹۱ در حالت نرمالشده یا فورج تحویل میشود و سختی سطحی تا ۵۵ HRC را پس از سختکاری فراهم میکند. مقاومت خوب به سایش، جوشپذیری نسبی و ماشینکاری آسان، آن را برای تولید شفتها، محورها و ابزارهای کشاورزی مناسب میسازد. در بازار ایران، تامین از منابع معتبر مانند بانک آهن، کیفیت استاندارد اروپایی را با قیمت رقابتی تضمین میکند. این مقاله به بررسی دقیق مشخصات، خواص و کاربردهای آن میپردازد. این فولاد، فولادهای قابل عملیات حرارتی می باشد.
استانداردهای فولاد ۱.۱۱۹۱
| استاندارد | نام معادل |
|---|---|
| DIN/EN | Ck45 / 1.1191 |
| AISI/SAE | 1045 |
| JIS | S45C |
| GB | 45 |
| AFNOR | C45E |
این جدول بر اساس دادههای بینالمللی از EN 10083-2 و ISO 683-1 گردآوری شده و انطباق جهانی ۱.۱۱۹۱ را نشان میدهد.
ترکیب شیمیایی فولاد ۱.۱۱۹۱
ترکیب شیمیایی فولاد ۱.۱۱۹۱ بر پایه کربن متوسط برای دستیابی به سختی مناسب و عناصر کمکی مانند منگنز برای بهبود چقرمگی تنظیم شده است. محتوای سیلیکون محدود برای جلوگیری از شکنندگی و فسفر/گوگرد پایین برای جوشپذیری ضروری است. این فرمولاسیون، ۱.۱۱۹۱ را برای محیطهای صنعتی با بارهای دینامیک ایدهآل میسازد.
| عنصر | درصد وزنی |
|---|---|
| C (کربن) | ۰.۴۲ - ۰.۵۰ |
| Si (سیلیکون) | max ۰.۴۰ |
| Mn (منگنز) | ۰.۵۰ - ۰.۸۰ |
| P (فسفر) | max ۰.۰۳۰ |
| S (گوگرد) | max ۰.۰۳۵ |
| Cr (کروم) | max ۰.۴۰ |
| Mo (مولیبدن) | max ۰.۱۰ |
| Ni (نیکل) | max ۰.۴۰ |
دادههای جدول از استاندارد DIN EN 10083-2 استخراج شده و کیفیت صنعتی را تضمین میکند.
فولاد ۱.۱۱۹۱ به صورت نرمالشده با سختی ۱۷۰-۲۱۰ HB تحویل میشود، که فرآیندهای بعدی را تسهیل میکند. آنیلینگ در ۶۵۰-۷۰۰ درجه سانتیگراد با خنکسازی آهسته، حداکثر سختی ۲۰۷ HB را فراهم میکند. سختکاری در ۸۲۰-۸۶۰ درجه سانتیگراد با کوئنچ آب یا روغن، سختی ۵۲-۵۶ HRC را حاصل مینماید. تمپرینگ در ۱۵۰-۲۰۰ درجه سانتیگراد، تنشها را کاهش داده و چقرمگی را حفظ میکند. این عملیاتها، مقاومت به خستگی را افزایش داده و از ترکخوردگی جلوگیری مینمایند. در مقایسه با گریدهای کمکربن مانند St37، ۱.۱۱۹۱ سختیپذیری بالاتری دارد و برای قطعات دقیق ماشینی مناسبتر است. بانک آهن خدمات عملیات حرارتی سفارشی ارائه میدهد.
خواص مکانیکی و فیزیکی فولاد ۱.۱۱۹۱
خواص مکانیکی ۱.۱۱۹۱ شامل استحکام کششی ۶۳۰-۸۵۰ MPa و ازدیاد طول ۱۴% است، که تعادل مناسبی بین سختی و انعطافپذیری ایجاد میکند. چگالی ۷.۸۵ گرم بر سانتیمتر مکعب و مدول الاستیسیته ۲۱۰ GPa، آن را برای بارهای استاتیکی و دینامیکی ایدهآل میسازد. رسانایی حرارتی حدود ۴۸ W/mK در دمای اتاق، پردازش حرارتی را آسان میکند. مقاومت به اکسیداسیون تا ۵۰۰ درجه سانتیگراد، عمر مفید را در کاربردهای صنعتی افزایش میدهد. بر اساس تستهای ASTM A29، این فولاد جوشپذیری خوبی با الکترودهای مناسب دارد و کاهش سایش تا ۳۰% نسبت به فولادهای کمکربن نشان میدهد. (۱۲۴ کلمه)
مزایا و معایب فولاد ۱.۱۱۹۱
مزایا:
- استحکام و سختیپذیری عالی پس از عملیات حرارتی، مناسب برای شفتها و محورها.
- ماشینکاری و جوشپذیری نسبی خوب، که هزینه تولید را کاهش میدهد.
- مقاومت مناسب به ضربه و سایش در محیطهای صنعتی متوسط.
- قیمت اقتصادی و دسترسی آسان در بازارهای جهانی.
- شکلپذیری بالا در حالت نرمالشده برای فورجینگ.
معایب:
- مقاومت پایین به خوردگی در محیطهای مرطوب، نیاز به پوششدهی.
- سختیپذیری محدود در مقاطع بزرگ (بیش از ۶۰ میلیمتر).
- حساسیت به ترکخوردگی در صورت کوئنچ نادرست.
- وزن بالا نسبت به آلیاژهای سبکتر.
- محدودیت در دماهای بیش از ۵۵۰ درجه سانتیگراد به دلیل نرمشدگی.
این ویژگیها، ۱.۱۱۹۱ را برای کاربردهای مکانیکی متوسط بهینه میکند.
کاربردهای اصلی ۱.۱۱۹۱ در ساخت شفتها، محورها و غلطکهای صنعتی متمرکز است. در صنعت خودرو، برای قطعات موتور و اتصالات استفاده میشود و در کشاورزی، ابزارهایی مانند چکش و داس را پشتیبانی میکند. مهندسی مکانیک از آن برای پیچ، مهره و چرخدنده بهره میبرد. ابعاد استاندارد شامل میلگردهای تا ۳۰۰ میلیمتر قطر و ورقهای تا ۱۰۰ میلیمتر ضخامت است. قیمت تقریبی ۳-۵ میلیون تومان به ازای هر کیلوگرم در بازار ایران (بر اساس بانک آهن، اکتبر ۲۰۲۵) است، که با توجه به دوام، مقرونبهصرفه است. این کاربردها، بهرهوری را تا ۲۰% بهبود میبخشد.
سختی فولاد ۱.۱۱۹۱ در برابر دما
این نمودار بر اساس دادههای حرارتی از DIN EN 10083-2، پایداری تا ۴۰۰ درجه را نشان میدهد.
در ماشینکاری، ۱.۱۱۹۱ با ابزارهای HSS سازگار است و نرخ برادهبرداری ۱۵% بالاتر از فولادهای پر کربن دارد. فورجینگ در ۸۵۰-۱۱۰۰ درجه سانتیگراد، ساختار همگن را حفظ میکند. خدمات برش و صیقلدهی در بانک آهن، دقت ±۰.۲ میلیمتر را تضمین مینماید. برای نگهداری، ذخیره در محیط خشک ضروری است تا از اکسیداسیون جلوگیری شود. تستهای اولتراسونیک، کیفیت داخلی را تایید میکنند. این خصوصیات، ۱.۱۱۹۱ را به انتخابی مطمئن برای مهندسان تبدیل کرده است.
خرید فولاد ۱.۱۱۹۱
خرید فولاد ۱.۱۱۹۱ از تامینکنندگان معتبر مانند بانک آهن، با گواهی DIN و تحویل فوری همراه است. موجودی متنوع در اشکال میلگرد و ورق، قیمتهای رقابتی بر اساس بازار را ارائه میدهد. برای مشاوره، تماس بگیرید و از خدمات فنی بهرهمند شوید.
فولاد قابل عملیات حرارتی ۱.۱۱۹۱ را از کجا تهیه کنیم؟
برای تهیه فولاد ۱.۱۱۹۱، بانک آهن به عنوان مرجع اصلی در ایران توصیه میشود. این شرکت واردات مستقیم از اروپا را با استانداردهای معتبر انجام داده و خدمات برش، فورجینگ و حرارتی را عرضه میکند. با تمرکز بر کیفیت، موجودی آماده و قیمت شفاف، گزینهای ایدهآل برای صنایع مکانیکی است.
سوالات متداول فولاد ۱.۱۱۹۱
